Spot op de natuur
Lichtvervuiling in en rond de Bourgoyen - Ossemeersen
Vanuit een grote bezorgdheid over de effecten van lichtvervuiling op de natuur, de mens en de omgeving willen Natuurpunt Gent en Gents Milieufront het probleem van de lichtvervuiling onder de aandacht brengen bij de verschillende bevoegde overheden. Hoewel dit probleem wijdverbreid is over het hele Gentse grondgebied (en verder in heel Vlaanderen en een groot deel van Wallonië), willen we ons voorlopig concentreren op de zeer storende lichtvervuiling rond het natuurreservaat Bourgoyen-Ossemeersen.
We hebben deze problematiek systematisch in kaart proberen te brengen en zo kwamen we bij verschillende plaatsen rondom de Bourgoyen waar de (straat)verlichting ons inziens grondig mag bijgesteld worden.
Lichthinder rond de Bourgoyen - Ossemeersen - kaart met de 7 knelpunten: 1. Parking Sporthal, 2. Zandloperstraat, 3. Fietspad Brugsesteenweg - M. Gandhistraat (in aanleg), 4. Aldi, 5. Bostoen, 6. R4, 7. Brug Drongensesteenweg
We overlopen in het kort de verschillende knelpunten. We maken een onderscheid tussen drie knelpunten die onder de bevoegdheid van de stad Gent vallen en de overige.
De eerste drie knelpunten vallen onder de bevoegdheid van de stad Gent
We willen daarom graag hierover in gesprek gaan met het stadsbestuur.
1 Parking van sporthal Bourgoyen en NMC De Bourgoyen
Deze parking is de hele nacht overvloedig verlicht, met heel foute armaturen op veel te hoge palen. Daardoor wordt een deel van het natuurreservaat mee verlicht. We stellen als oplossing voor:
a) onmiddellijk te realiseren
- de lichten doven als de sporthal noch het NMC in gebruik zijn, dus bv. vanaf middernacht
- de helft van de verlichting permanent uitschakelen. Voor een parking is er nog voldoende licht.
b) op langere termijn te realiseren: - nieuwe, lagere verlichtingspalen plaatsen met juiste armaturen die enkel de parking verlichten en niet de wijde omgeving;
- deze verlichting slechts in werking laten treden met behulp van bewegingsdetectoren.
2. Zandloperstraat / Driesdreef
Hier is typische jaren 80-verlichting aanwezig: fel, hel oranje en met slechte armaturen, zodat ook alweer een deel van het reservaat mee verlicht wordt en er bovendien lichthinder is voor de bewoners van deze straten.
Mogelijke oplossingen:
a) onmiddellijk te realiseren:
-de helft van de verlichting permanent uitschakelen. Voor straten met heel weinig verkeer kan dit zeker geen enkel probleem vormen.
b) op langere termijn te realiseren:
- nieuwe armaturen die alleen de straat en niet de wijde omgeving verlichten
- energiezuinigere lampen plaatsen die ook een zachter licht verspreiden.
3. Fietspad Brugsesteenweg – M. Gandhistraat (in aanleg)
Dit fietspad geeft aansluiting op het fietspad richting Wondelgem. Het fietspad is nog in aanleg. De geldende BPA’s 102 A en B doen geen uitspraak over mogelijke verlichting van het betreffende tracé (de zone tussen de Brugsesteenweg en de Drongensesteenweg). We vragen alvast om in dit deel geen verlichting te plaatsen. Verlichting zou heel storend zijn voor het natuurreservaat en een tot nog toe “donkere” hoek van de Bourgoyen zou verloren gaan door het “oplichten” ervan. Onderzoek heeft meermaals duidelijk aangetoond dat lichtvervuiling schade toebrengt aan de natuur.
Dit fietspad is grotendeels voorzien middenin (naast/tussen) bestemd natuurgebied of natuurontwikkelingsgebied. Dat is een bijkomende reden om hier (in het bekendste stedelijk natuurreservaat!) zeker geen natuurschade aan te brengen.
Volgende knelpunten vallen onder de bevoegdheid van een andere instantie
4. Parking winkelcentrum Brugsesteenweg (vooral Aldi).
Hier zijn een drietal jaar geleden, na een golf van inbraken in Aldi-vestigingen, extreem felle spots aangebracht, die zeer slecht gericht zijn en een groot stuk van het reservaat mee verlichten.
a) De oplossing op korte termijn zou erin bestaan deze spots enkel in werking te laten treden als er beweging is op het terrein, d.m.v. bewegingsdetectoren. Het is al vaak aangetoond (cfr. Preventie Lichthinder vzw) dat helverlichte plaatsen zonder sociale controle het alleen maar gemakkelijker maken voor inbrekers. Een spot die aanspringt als er werkelijk een inbreker op pad is, heeft veel meer effect.
b) Een oplossing op langere termijn zou erin bestaan deze slecht gerichte en energieverslindende spots te vervangen door zuiniger lampen en goedgerichte armaturen, liefst ook voorzien van bewegingsdetectoren.
Het is in elk geval zelfs zo dat de huidige verlichting op de Aldi-parking niet toegelaten is volgens de regelgeving van Vlarem II. Deze bepaalt o.a. dat permanente terreinverlichting na sluiting van het bedrijf niet is toegestaan.
5. NV Bostoen
De NV Bostoen, aan de overzijde van de Ringvaart, heeft afgelopen zomer een grote en felle neonreclame aangebracht. Die brandt de hele nacht en is als een soort permanente zonsondergang te zien vanuit een groot deel van de Bourgoyen .
Dit is al aangekaart in de beheercommissie voor het stedelijke natuurreservaat: na een aanvankelijke weigering door de stad Gent kreeg Bostoen een vergunning voor de verlichting van de provincie .
Wij willen graag dit probleem nog eens aankaarten bij het bedrijf, in de hoop op een definitief doven van deze neonverlichting.
6. R4-binnenring
Van het hele westelijke tracé van de R4 is uitgerekend het deel langs de Bourgoyen verlicht. Het gaat weliswaar om vrij goede armaturen die het licht goed richten, al is hier ook zeker nog verbetering mogelijk.
Vanuit Natuurpunt hebben we al gevraagd om deze verlichting te doven, helaas zonder resultaat.
 De R4 valt onder de bevoegdheid van het Vlaams Gewest, Agentschap Wegen en Verkeer Oost-Vlaanderen. Dit probleem kwam al ter sprake in een telefonisch gesprek op 20 februari 2007, met de heer Michiel Callens die werkzaam is bij de bovengenoemde dienst. De heer Callens stelde toen dat deze verlichting nog stamt uit de “oude tijd”, toen men nog elke grote weg overvloedig van licht voorzag. Er werd ons ook meegedeeld dat dit niet meer zou gebeuren. Maar deze verlichting nu doven was volgens hem geen optie, omdat het naastliggende en druk gebruikte fietspad dan ook in het donker zou komen te liggen. Dit zou volgens hem op veel protest stuiten.
Ook in een nieuw telefonisch gesprek op 14/1/09 bleef hij bij dit standpunt. Verder vond hij dat de verlichting halveren ook niet wenselijk is, want dan krijg je op het wegdek een vervelend licht-donkereffect dat zeer vermoeiend is voor de weggebruikers. Verlichting alleen voor de fietsers vindt de heer Callens ook niet haalbaar, want dan rijden de autobestuurders in het donker naast een verlicht fietspad en dat is volgens hem ook niet veilig.
Een mogelijke oplossing zou erin bestaan om toch voor dit laatste punt te kiezen, namelijk alleen verlichting langs het fietspad, maar dan wel zo dat het licht ook effectief alleen op het fietspad valt. Men kan daarvoor heel lage verlichtingspaaltjes gebruiken (40 à 50 cm hoog) met goede armaturen en energiezuinige lampen, zodat de automobilisten geen last hebben van verblindend licht naast de donkere autoweg.
Verder zou het zeer wenselijk zijn dat er langs het hele R4-tracé geen nieuwe verlichting wordt aangebracht (indien men dit al van plan zou zijn), maar dat er meer werk gemaakt wordt van reflecterende werkmarkering en goed onderhouden reflectoren.
.We zullen proberen een persoonlijk gesprek met Michiel Callens aan te vragen, waarin we onze voorstellen voor een oplossing uitgebreider zullen bespreken.
7. Drongensesteenweg (vooral de brug over de Ringvaart)
Ook hier is sprake van lichtvervuiling in het natuurreservaat. Vooral de hoger gelegen verlichting op de brug vormt een groot probleem. Ook hierover willen we met de bevoegde instantie overleggen om een duurzame oplossing te bekomen.
|
