Vlees: een kwestie van smaak?

Eet 1 dag per week geen vlees: doe mee aan donderdag veggiedag!

Op 17 november 2007 gaf het Ethisch Vegetarisch Alternatief (EVA) een studiedag over vleesconsumptie, milieu en derde wereld. Hier kwamen heel wat shockerende cijfers en feiten aan het licht. Hieronder vind je een samenvatting van wat zoal aan bod kwam.

Broeikasgassen
De invloed van vleesconsumptie op het milieu is groter dan we denken. Uit een enquête van de federale overheid blijkt de Belg broeikasgassen voornamelijk in verband te brengen met energieproductie (groene stroom, isolatie enzovoort), consumptie (afvalreductie, industrie enzovoort) en verkeer en transport (openbaar vervoer, hybride auto’s enzovoort). Naast deze 3 “usual suspects” is er nog een vierde oorzaak die een stuk minder in de spotlights staat: de consumptie van vlees. Dit zorgt – volgens een recente analyse van de Food and Agriculture Organisation (FAO) van de Verenigde Naties - voor 1/5 van de totale broeikasuitstoot! Dit is meer dan de totale uitstoot van het wereldwijde auto- en vrachtverkeer.

Vlees als inefficiënte omweg
Voor de productie van vlees is heel wat meer energie, grond en water nodig dan voor de productie van plantaardige producten. Het Centrum voor Energie en Milieukunde van de Rijksuniversiteit van Groningen deed een studie naar de energetische impact van verschillende voedingsproducten. In hun Groen Kookboek komen ze tot de vaststelling dat dierlijke voedingsbronnen minstens 10 maal zoveel energie nodig hebben dan plantaardige producten.

In Centraal- en Zuid-Amerika vindt een massale ontbossing voor het telen van veevoeder plaats.

Bij het houden van dieren zit men bovendien steeds met de bijhorende mest. Overbemesting zorgt voor een teveel aan stikstof en fosfor en brengt allerlei problemen met zich mee. Zo groeien bepaalde types van planten veel sneller waardoor anderen worden overwoekerd (eutrofiëring). Het grondwater wordt verontreinigd en de verstoring van de stikstofcyclus zorgt voor de uitstoot van lachgas, een krachtig broeikasgas. In het verteringsproces van herkauwers worden ook nog eens grote hoeveelheden methaan, een belangrijk broeikasgas, geproduceerd.

Visconsumptie
Doordat alle waters ter wereld rechtstreeks of onrechtstreeks met elkaar in verbinding staan, is geen enkele vis van de vervuiling gespaard gebleven. Ook aan de Noord- en Zuidpool hebben vissen en (zee)zoogdieren te kampen met de verontreiniging. Zo kennen we allemaal wel de beelden van de ijsberen op afsmeltende ijskappen. Zij hebben ook steeds meer en meer problemen om zich voort te planten door alle toxische stoffen die ze opnemen. Ook Eskimo’s, wiens voeding voornamelijk bestaat uit vetrijke vis en zeehonden, betrouwen het niet meer en laten steeds meer Westerse geraffineerde voedingsproducten importeren. Daarnaast is het belangrijk te vermelden dat veel landen vismeel in de voeding voor varkens, gevogelte, melkvee en dergelijke verwerken. Hierdoor bevatten zuivel, vlees, vis en visolie sporen van uiterst toxische stoffen. Volgens de Europese Commissie is weinig of geen vis of visolie eten de eenvoudigste manier om minder dioxines en PCB’s op te nemen*. Voor de productie van vlees is heel wat meer energie, grond en water nodig dan voor de productie van plantaardige producten. De productie van een biefstuk van 270 gram zorgt voor een uitstoot van 10 kg CO2- equivalenten, vergelijkbaar met 70 km rijden met een doorsnee wagen.

Tot slot mogen we niet vergeten welke ravage de visvangst aanbrengt onder water. De bodemsleepnetten vernietigen heel wat planten onderweg. Hierdoor daalt het zuurstofgehalte. Ze maken het water ook troebeler, waardoor het zonlicht niet meer bij de gekwetste planten kan en deze zich dan ook minder goed of niet kunnen herstellen. De netten die men gebruikt tijdens de tonijnvangst zijn soms 1,5 kilometer breed en omsluiten vaak dolfijnen. Onder het motto ‘time is money’ doet men bijgevolg geen moeite deze hoogintelligente en schattige dieren eruit te halen bij het binnenhalen van de vangst. Smakelijk!

Gezondheid
Wij worden aangeleerd dat de mens een omnivoor is. Dat is echter een misvatting. Het is niet omdat we vlees eten, dat we gemaakt zijn om dit voedingsproduct te verteren. Wij hebben het spijsverteringsstelsel van een fructivoor – dat zich voedt met zetmelen - en vallen bijgevolg onder deze groep. Onze maag en darmen zijn niet geschikt om vlees – dat bestaat uit vetten en eiwitten - af te breken. Zo bezitten we hiervoor bijvoorbeeld niet de ideale zuurtegraad en enzymen. Dit zorgt voor allerlei gezondheidsproblemen. Consumptie van vlees zorgt namelijk voor een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, sommige kankers, diabetes, overgewicht en zwaarlijvigheid.

Vegetarisme, het recept tegen klimaatsverandering?
De Belg is een van de grootste vleeseters in Europa en staat in de top 5 van de wereld. De productie van een biefstuk van 270 gram zorgt voor een uitstoot van 10 kilogram CO2-equivalenten. Dit komt overeen met 70 km rijden met een doorsnee wagen of 300 uur het licht laten branden. Mocht iedereen 1 dag per week geen vlees eten, zou dit de CO2-uitstoot gevoelig doen dalen. Daarom promoot EVA de vegetarische donderdag. Overweeg dus eens linzen, kikkererwten, tofu enzovoort. Denk aan je eigen gezondheid, de hongersnood in derdewereldlanden en de toekomst van moeder aarde.

Dit artikel komt uit Frontaal editie Maart 2008. Indien u Frontaal wenst te ontvangen, klik hier.

8/4/08