Milieu en Welzijn gelinkt

Initiatieven genoeg om gezinnen te stimuleren om duurzamer om te springen met water en energie. Goed voor het milieu als voor hun portemonnee. Maar voor wie de winst in de portemonnee nog veel belangrijker is, zijn de (kans)arme en risicogezinnen. De MilieuAdviesWinkel sloeg in 2003 al een brug tussen welzijn en milieu en stelt vast dat dit een stevig viaduct begint te worden.

Ervaring opgebouwd

In de vorige Frontaals zijn al artikels verschenen over projecten zoals de Energiewijkenwedstrijd waarbij De MilieuAdviesWinkel bij meer dan 50 kansarme gezinnen een energie-audits op maat uitvoerde. Met resultaat. Sommige gezinnen bespaarden 150 euro op hun jaarafrekening ondanks de stijgende energieprijzen.
Een andere project, de Duurzame Woondialoog, stemde de wensen en mogelijkheden van sociale verhuurders en huurders via dialoog beter op elkaar af om te komen tot duurzamere woningen door inspanningen langs beide zijden.
In het najaar van 2005 ging de Low Budget Audit van start. De auditeur van de MilieuAdviesWinkel, Stephan, gaat langs bij 60 gezinnen op budgetmeter of zes ampère om te kijken hoe hun energie- en waterfactuur kan verlaagd worden. Hier maken we het ons zeer moeilijk, maar dat zijn juist de interessantste leerscholen. En het is bij de mensen die dergelijke steun het meest nodig hebben.
De MilieuAdviesWinkel mag zeggen dat het langzaam maar zeker een stevige dosis ervaring begint op te bouwen om op goede wijze milieu aan welzijn te koppelen.

Aandacht voor andere doelgroepen

Daarnaast verkende de MilieuAdviesWinkel nog andere doelgroepen door infomomenten over duurzaam wonen voor huurders te geven aan senioren, nieuwkomers in België en hoofdzakelijk allochtone huurders van een sociaal Woonfonds. Ook al kunnen huurders niet veel veranderen aan de structuur van de woning noch grootste investeringen doen, kleine ingrepen baten ook. Vaak beseffen ze niet hoeveel vat ze hebben op hun energierekening louter en alleen door hun stookgedrag en ventilatiewijze.
Een klassieker: bij veel klein gehuisveste huurders stookte men te hoog in de living terwijl in de slaapkamer ernaast het raam op kipstand staat. Als je hen vertelt dat ze per graad Celsius extra 7% meer energie verbruiken, staat de thermostaat vlug op 20°C of hangt er snel een kamerthermometer in ruimten meteen kachel. Als ze weten dat ongecontroleerde ventilatie doorgaans tot 13% energieverliezen leidt, ventileren ze de slaapkamer 's morgen en 's avonds een kwartier in plaats van de hele dag.

Elk van deze groepen huurders bracht andere aandachtspunten aan het licht en bewees door hun enthousiasme dat het nodig is het duurzaam verhaal heel breed te verspreiden. Een Nigeriaanse vrouw had het bvb. zeer moeilijk om hier haar eerste winter door te brengen en besefte niet dat haar woning verwarmen op 26°C haar duur zou komen te staan op 't einde van het jaar. Bij senioren, zelfs diegenen die gekluisterd zaten aan een rolstoel, was er grote bereidheid om tal van kleine tips uit te voeren. Vaak nemen ze een bad terwijl een douche minder glijpartijen veroorzaakt en vier keer goedkoper uit komt.

Kloof tussen weten en doen

Als auditeur kom je vaak tegen dat sommige besparingstips goed geweten zijn maar niet worden uitgevoerd. "En mevrouw, heb je ergens een spaarlamp hangen?" dan krijg je als antwoord "Ja ja, hier in de schuif." Standaard spaarlampen in buisvorm die vaak cadeau gegeven worden aan risicogezinnen vinden ze lelijk, of niet sterk genoeg van licht, of de socket past niet in hun lampadeir. De spaardouchekop wordt pas geplaatst wanneer de oude volledig verkalkt zit en vertoeft ook eerst enige jaren in een kast. Of wordt niet geplaatst als de kleur niet overeen stemt met de doucheslang.

Om het "doen" te stimuleren voert de MilieuAdviesWinkel in het kader van de Low Budget Audit zelf een aantal maatregelen uit als de huurder daarmee instemt. Zoals het plaatsen van een bvb. kaarsvormige spaarlamp met fijne socket, een tochtborstel in de juiste kleur, een chromé spaardouchekop op een chromé doucheslang, enz.

En er volgt nog meer. GMF tekende in op de offerteoproep van de Vlaamse Administratie voor Natuurlijke Rijkdommen en Energie (ANRE) voor het uitvoeren van minimaal 20 tot maximaal 100 sociale energiescans en ontving in december 2005 de gunning. De doelgroep zijn uiterst kansarme gezinnen aangeleverd door Armen aan het Woord. Bij deze gezinnen zal een gelijkaardige audit als de Low Budget Audit worden uitgevoerd maar kan onze auditeur nog veel verder gaan in het aantal uit te voeren zaken. De MilieuAdviesWinkel mag per gezin tot maximaal 100 euro spaarlampen, spaardouchekop, radiatorfolie, buisisolatie, tochtstrips en –borstels installeren. Dat is een fantastisch project en we hopen dat de arme gezinnen bij wie Stephan passeert er even laaiend enthousiast over zijn. Wordt dus vervolgd.