Vuile wagens buiten!

Keulen bant alle oude en vervuilende wagens uit haar stadscentrum. Frontaal maakte reportage

Het is jaren geleden dat de lucht zo vervuild is door fijn stof’ zei Frans Fierens van de Intergewestelijke Cel voor Leefmilieu in De Morgen op 26 december 2007. Hoog tijd voor actie dus. Het stadsbestuur van Keulen heeft een zone afgebakend van 16 km². Het gebied is daarbij bijna dubbel zo groot is als het gebied binnen de Gentse binnenring (R40). Vanaf 1 januari 2008 kunnen oude en vervuilende wagens niet meer in de zogenaamde ‘Umweltzone’ van de stad aan de Rijn. Met deze maatregel hoopt Keulen de luchtkwaliteit aan te pakken. Keulen is niet de enige stad die ‘Umweltzones’ instelt. In 2008 starten naast Keulen ook Berlijn, Munchen, Hannover, en nog een tiental andere steden met dit systeem.

Stickers en plakkaten
Het systeem dat vervuilende wagens buiten de afgebakende zone moet houden, is even simpel als geniaal. Elke auto die toegang wil krijgen tot de Umweltzone moet een sticker (een ‘Umweltplakette’) op zijn voorruit aanbrengen. Er zijn 4 emissieklasses gedefinieerd. De properste wagens krijgen een groene sticker. Minder propere wagens krijgen een gele sticker. Auto’s met een rode sticker stoten heel wat fijn stof uit. De alleroudste wagens krijgen geen sticker en kunnen niet in de Umweltzone. Dieselwagens stoten meer fijn stof uit en dus komen enkel de nieuwste dieselwagens in aanmerking voor een groene sticker (zie tabel). Navraag bij de stad leert ons dat er al driehonderdduizend ‘Umwelplakette’ of stickers zijn toebedeeld en dat zeven procent van het wagenpark van Keulen niet meer in de Umweltzone terecht zou kunnen. Voorlopig mogen alle wagens met een sticker de Umweltzone binnen, maar wanneer er hoge fijn
stof pieken verwacht worden, zullen de wagens met een rode sticker de toegang tot de stad worden ontzegd. Alle wagens met een rode sticker zijn vanaf 2010 nooit meer welkom in het centrum. Enkel wagens met gele en groen stickers kunnen dan nog binnen. Aan alle toegangswegen van de Umweltzone staan plakkaten die aangeven welke wagens de zone binnen mogen. Wanneer je met een auto in de zone rijdt zonder juiste sticker, riskeer je een boete van 40€. Je verliest ook één punt van je rijbewijs (Duitsland heeft een rijbewijssysteem met 12 punten).

Gemengde gevoelens
De invoering van de Umweltzones is een drastische verandering voor de inwoners. De meningen over het systeem zijn dan ook verdeeld. Peter Goebbels (25) studeert in Keulen en ziet de maatregel wel zitten: “Ik heb een oude camionette waarmee ik tot aan de rand van de stad rijdt. Mijn auto is te oud. Ik kan geen sticker voor mijn auto krijgen.” Maar erg vindt Peter dit niet: “Ik kwam sowieso al weinig met de auto in de stad. Bovendien zal het een pak rustiger worden in de stad. Want niet alleen ik, maar ook alle toeristen zullen niet met de auto in de Umweltzone kunnen. Het zal voor de mensen uit de binnenstad ook veel makkelijker worden om een parkeerplaats te vinden.”
We trekken naar de lokale kroeg in het centrum om de temperatuur te meten. Markus Mittelsdorf (48) woont met zijn vrouw in het centrum maar is over het systeem niet te spreken: “Dit is een asociale maatregel. Mijn vrouw en ik wonen in het centrum en hebben elk een wagen. Mijn vrouw heeft haar oud wagentje moeten wegdoen. We konden of een katalysator aanbrengen (ter waarde van 700€) of de wagen verkopen. De auto was al 15 jaar oud. De rekening was snel gemaakt”. Een andere kroegganger springt Markus bij: “Pure geldklopperij, dat is het! Door deze maatregel wordt de kleine man gestraft. Mensen worden gedwongen om hun auto weg te doen of om een nieuwe te kopen. De oppermachtige auto-industrie zal hier wel ergens voor tussen zitten.” De maatregel lijkt ook op het eerste gezicht inderdaad een beetje op maat van de welstellende burger geschreven. Sommige zware 4x4 wagens verbruiken meer dan 25 liter benzine per 100 kilometer. Toch rijden deze wagens rond met een groene sticker terwijl oude heel zuinige karretjes (door minder propere verbranding en geen katalysator) geen sticker krijgen. “Ook het openbaar vervoer is geen oplossing.” zegt Markus nog. “Je kan een kaart krijgen voor gratis openbaar vervoer, maar alleen als je je auto én je rijbewijs inruilt. Dit is voor ons geen optie. Ook mijn vrouw moet soms ergens naartoe met de auto!”

Zuivere lucht
Met het systeem van ‘Umweltzones’ wil Keulen de problematiek van fijn stof aanpakken. Want ook in Duitsland is de lucht ‘vies’. Volgens de Europese Unie mag de drempelwaarde van 50 microgram per dag slechts 35 keer per jaar overschreden worden. Op een druk kruispunt in het centrum van Keulen werd in 2007 de waarde 60 keer overschreden. Tijd voor actie dus. Of de maatregel van de ‘Umweltzones ook effectief zal werken, zal nog moeten blijken. De Schepen van Leefmilieu van Keulen is alvast optimistisch: “De lucht wordt zuiverder in Keulen!”