• Wij zijn GMF
    Henk, allround vrijwilliger en GMF-afgevaardigde MINA-raad
    Op milieubewustzijn staat geen leeftijd

Plantaardige burgers:een aardig alternatief?

maandag 3 augustus 2020 - 12u35
Markus Spiske | Unsplash

* Dit artikel is de lange versie van het artikel verschenen in Frontaal herfst 2020. Onderaan vind je ook de uitgebreide bronvermelding. * 

Auteur: Zjef De Loose

Gedaan met veggieburgers van platgekookte groenten en paneermeel, want de nieuwe generatie plantaardige burgers mikt op ‘meat lovers’. Gesteund door grote investeerders is het ‘nieuwe vlees’ wereldwijd bezig aan een opmars. Maar hoe onderscheidt het zich op vlak van ecologische impact, gezondheid en smaakbeleving?

Concurrentie voor de vleessector
De Belg eet steeds minder vlees. Volgens cijfers van Statbel zit de consumptie van zowel rundvlees als varkensvlees in dalende lijn. Tegelijkertijd doen steeds meer plantaardige alternatieven hun intrede op de Belgische markt. Hoog tijd dus voor een grondige vergelijking. Terwijl er meestal wordt vergeleken met 100% rundergehakt, maken we voor de Belgische markt best ook de vergelijking met gemengd gehakt van rund- en varkensvlees. En aangezien bijna de helft van onze eigen vleesconsumptie bestaat uit geïmporteerde producten, kijken we best ook meteen even naar de cijfers op wereldschaal.

Gemaakt van plantaardig eiwit
Plantaardige burgers worden gemaakt van plantaardig eiwit. Door verschillende eiwitbronnen te combineren kun je een betere samenstelling krijgen. Zo combineren 3 van de 5 burgers soja-eiwit met tarwe-eiwit (zogenaamde tarwegluten). Een nadeel hiervan is dat het allebei veelvoorkomende allergenen zijn. Daarom worden de Beyond Burger en de Greenway Burger gemaakt op basis van erwteneiwit gecombineerd met respectievelijk rijsteiwit en aardappeleiwit. Wat betreft eiwitten zitten alle opties uit deze vergelijking best goed, zowel qua samenstelling als hoeveelheid (van 14 tot zelfs 19%) en verteerbaarheid.

Soja veroorzaakt toch ontbossing?
Bij soja denken veel mensen meteen aan de ontbossing van het Amazonewoud. Om de vraag te kunnen blijven volgen, wordt er in Argentinië en Brazilië erg veel waardevol natuurgebied ontbost om plaats te maken voor landbouwgrond. Moeten we dan wel massaal soja gaan eten? Het grootste deel van de sojateelt wordt gebruikt als veevoeder. Dat aandeel zou wereldwijd minstens 75 procent bedragen. Ook België importeert jaarlijks zo’n 800.000 ton soja voor de veeteelt, vooral uit Argentinië en Brazilië. Soja voor menselijke consumptie komt dan weer voornamelijk uit Canada en Europa. Sinds 2017 wordt er ook in België succesvol soja geteeld voor menselijke consumptie. Door vlees te eten draag je dus meer bij aan de ontbossing dan door het eten van soja zelf. 

Het aardopwarmingsvermogen
De veeteelt is wereldwijd een van de grootste bronnen van broeikasgassen. Vooral herkauwers zoals koeien produceren erg veel methaan in de vorm van boeren, scheten en mest. Daarnaast heb je ook de indirecte uitstoot door onder andere het energieverbruik van de sector, de teelt van voeder en de verandering van het landgebruik (bijvoorbeeld ontbossing voor landbouwgrond).

Om verschillende producten te kunnen vergelijken wordt het aardopwarmingsvermogen of global warming potential (GWP) uitgedrukt in een CO2-equivalent. Een onderzoek van de UGent spreekt over 22,2 tot 25,4 kg CO2-equivalent per kilogram ontbeend rundvlees geproduceerd in Vlaanderen en 3,1 tot 6,4 kg CO2-equivalent per kilogram ontbeend varkensvlees geproduceerd in Vlaanderen. 

De life cycle assessment van de Greenway Burger houdt het op 1,2 kg CO2-equivalent per kilogram. Daarmee is hij 94% minder schadelijk voor het klimaat dan een Belgische rundsburger en 62 tot 82% minder schadelijk dan een Belgische varkensburger. Voor de Beyond Burger, die nu in de VS wordt geproduceerd, ligt dat op 3,5 kg CO2-equivalent per kilogram, waarmee hij 90% minder schadelijk is voor het klimaat dan de Amerikaanse rundsburger, goed voor 32,6 kg CO2-equivalent per kilogram. Vanaf eind 2020 start Beyond Meat ook twee lokale productiefaciliteiten op in Nederland, dus vanaf dan kunnen de cijfers weer anders liggen. Garden Gourmet heeft het dan weer over een 80% kleinere carbon footprint, maar geeft geen exacte cijfers.  

De American Association for the Advancement of Science (AAAS) plaatste het aardopwarmingsvermogen van verschillende voedingsbronnen in verhouding tot het eiwitgehalte.De studie baseert zich op resultaten uit 1.530 studies uit 119 landen. Dit is het resultaat:

Over het algemeen kunnen we dus stellen dat de plantaardige burgers een stuk beter zijn voor het klimaat.

De watervoetafdruk
Zoet water is waardevol en schaars. Met de steeds extremere temperaturen en langere periodes van droogte in het vooruitzicht is het belangrijk om stil te staan bij de watervoetafdruk van de producten die we consumeren. Om het volledige plaatje te kennen, moet je niet alleen kijken naar het zoete water dat nodig is om gewassen groot te brengen en dieren te eten en te drinken te geven, maar ook naar het water dat gebruikt wordt om onder meer de stallen en de dieren proper te maken. Als je alles in rekening brengt, is onze consumptie van dierlijke producten goed voor ruim een vierde van de watervoetafdruk van de mens.

Het IHE Institute for Water Education berekende dat er voor 100 gram rundvlees wereldwijd gemiddeld 1.540 liter water wordt gebruikt. Dat is de hoeveelheid water die je verbruikt als je een maand lang iedere dag 6 à 7 minuten onder de douche staat. Voor België konden we geen cijfers vinden, maar voor Nederland ligt die hoeveelheid op 651 liter water per 100 gram rundvlees. Daarmee is het land een mondiale voorloper. Het grote verschil met het wereldgemiddelde zit vooral in de voeding en de efficiëntie van kweekprogramma’s: voor grazende koeien is er veel meer water nodig dan voor industriële kweekprogramma’s met voedergewassen die efficiënter worden omgezet. Ook de slachtleeftijd speelt een grote rol.

Voor 100 gram sojabonen heb je gemiddeld 215 liter water nodig, en voor dezelfde hoeveelheid (gedroogde) erwten zit je aan 198 liter water. Peulvruchten zijn dus een pak zuiniger op dat vlak. Als je die cijfers opnieuw omzet naar de hoeveelheid water die je nodig hebt per 100 gram proteïnen, zie je nog enkele verschuivingen. Sojabonen en erwten zijn veruit het meest watervriendelijk vanwege de lage waterbehoefte en het hoge proteïnegehalte.

Als je de cijfers voor de verwerkte plantaardige burgers vergelijkt met de dierlijke, dan worden die resultaten verder doorgetrokken. Hetzelfde instituut vergeleek de impact van een sojaburger geproduceerd in Nederland met rundsburgers uit verschillende landen. Voor de sojaburger kwamen ze uit op 105 liter water per 100 gram. Voor een rundsburger kwamen ze uit op een wereldgemiddelde van 1.567 liter per 100 gram, bijna 15 keer meer dan voor de sojaburger. Nederlandse rundsburgers scoren het best, met 666 liter water per 100 gram; Pakistaanse veruit het slechtst, met maar liefst 2.433 liter water per 100 gram.

Om de watervoetafdruk te bepalen, worden vaak ook berekeningen gebruikt die rekening houden met de beschikbaarheid van water in de desbetreffende regio’s. Zo ging men voor de life cycle assessment van de Greenway Burger uit van de verhouding van het onttrokken water tot het beschikbare water. Op basis van die cijfers zou de Greenway Burger 54% minder bijdragen aan waterschaarste dan een Belgische rundsburger.

Voor de Beyond Burger werd een berekening gemaakt waarbij de hoeveelheid verbruikt water dat uiteindelijk niet terug naar het systeem vloeit, wordt vermenigvuldigd met een indicator voor waterschaarste in de Verenigde Staten. Op basis van deze cijfers claimt Beyond Meat dat de impact van een Beyond Burger op de waterschaarste meer dan 99% kleiner is dan de impact van een Amerikaanse rundsburger.

Door vaker vegetarisch te eten zou de gemiddelde Europeaan de watervoetafdruk van zijn voeding tot 38% kunnen verkleinen. Zo spaar je uiteindelijk veel meer water uit dan door minder vaak te douchen of de kraan dicht te draaien tijdens het handen wassen en tanden poetsen.

Landgebruik
Zowel voor het telen van gewassen als voor het houden van vee en de verwerking ervan heb je land nodig. Als je alle land dat wordt gebruikt voor herkauwers samentelt, loopt het snel op. Vooral het telen op weilanden vergt een grote oppervlakte. In Europa zou er gemiddeld 45 m² nodig zijn per kilogram ontbeend vlees. Voor weideteelt loopt dat op tot 122 m² per kilogram. Het wereldgemiddelde ligt nog een pak hoger: 309 m² en 983 m² per kilogram voor respectievelijk gemengde veeteelt en weideteelt. Varkensteelt is inzake landgebruik een stuk zuiniger: in Nederland zou gemiddeld 16 m² land nodig zijn per kilogram ontbeend vlees, voornamelijk omdat varkens geen graasdieren zijn. 

Voor de Beyond Burger is het landgebruik 3,98 m² per kilogram. Garden Gourmet spreekt voor de Sensational Burger over 75% minder landgebruik.

De life cycle assessments van de Greenway Burger en de Beyond Burger drukken zich daarnaast ook beide uit in ‘land use impact’, waarbij er wordt gekeken naar de potentiële schade aan het ecosysteem en bijgevolg de uitputting van de grond, uitgedrukt in m² per jaar. Voor één Greenway burger van 120 gram komt dat neer op 0,0015 m² per jaar, wat 96% minder zou zijn dan voor een Belgische rundsburger. Voor één Beyond Burger van 113 gram kwam men uit op 0,27 m² per jaar, 93% minder dan voor een Amerikaanse rundsburger van hetzelfde gewicht. 

De American Association for the Advancement of Science (AAAS) vergeleek resultaten uit 1.530 studies uit 119 landen en maakte een overzicht van het gemiddelde landgebruik per 100 gram proteïnen. Dit is het resultaat:


Wat betreft landgebruik en mogelijke schade aan het ecosysteem is het een pak beter om voor plantaardige burgers te kiezen.

Gezondheid
Zijn plantaardige burgers ook gezonder dan dierlijke?

De World Health Organization concludeerde in 2015, op basis van meer dan 800 verschillende studies, dat rood vlees (waaronder rund- en varkensvlees) en verwerkt vlees (zoals hamburgers) te linken zijn aan kanker bij mensen. 

Het Vlaams Instituut Gezond Leven paste in 2017 de voedingsdriehoek aan en plaatste rood vlees eerder voorzichtig in de oranje zone met producten die mogelijk een ongunstig effect hebben op de gezondheid maar wel nog enkele nuttige voedingsstoffen bevatten - in het geval van rood vlees bijvoorbeeld ijzer. Ze geven wel mee dat een hoge consumptie van rood vlees zou samenhangen met een hoger risico op longkanker, beroerte en diabetes type 2. Bewerkt vlees, zoals hamburgers, werd dan weer in de rode restgroep gezet en hoort zo bij de producten die wegens hun ongunstige gezondheidseffecten buiten de voedingsdriehoek werden geplaatst. Er wordt vermeld dat de consumptie van bewerkt vlees in verband is gebracht met een verhoogd risico op darmkanker, beroerte en diabetes type 2. Ze geven de tip om minder rood en bewerkt vlees te eten en eens te denken aan alternatieve eiwitbronnen zoals peulvruchten, waaronder ook soja en erwten.

De plantaardige burgers uit deze test zijn alle gemaakt op basis van die eiwitbronnen. Maar hoe zit dat nu juist met eiwitten?

Eiwitten
Eiwitten of proteïnen bestaan uit ketens van aminozuren. In totaal zijn er 22 verschillende soorten aminozuren. Ieder eiwit is uniek in samenstelling. Zo zijn niet alle eiwitten even vlot verteerbaar of even ‘volwaardig’. Een eiwit wordt volwaardig genoemd als het de 9 verschillende essentiële aminozuren bevat. Dat zijn aminozuren die het lichaam niet zelf kan aanmaken, maar wel nodig heeft om te functioneren. De overige 13 worden niet-essentiële aminozuren genoemd. Het lichaam heeft die wel nodig, maar ze hoeven niet uit voeding gehaald te worden. Ze kunnen in de lever aangemaakt worden uit andere aminozuren. Van deze 13 zijn er 6 waarvan het lichaam er onder bepaalde omstandigheden (bijvoorbeeld tijdens de groei of bij ziekte) niet genoeg kan aanmaken. Deze semi-essentiële aminozuren moeten dus toch soms aangevuld worden via de voeding.

De samenstelling van eiwitten wordt vaak uitgedrukt in de biologische waarde: hoe hoger, hoe beter. Dikwijls bevatten dierlijke eiwitten meer verschillende essentiële aminozuren, waardoor ze soms als meer volwaardig worden beschouwd.

Van de plantaardige eiwitten is soja-eiwit één van de meest volwaardige: het bevat alle essentiële aminozuren in voldoende hoeveelheid. Daarom is soja ook meteen één van de meest gebruikte producten voor vleesvervangers: van tofu en tempeh tot de burgers uit dit artikel. Liefst 3 van de 5 zijn gemaakt met soja. Enkel de Beyond Burger en de Greenway Burger worden gemaakt op basis van erwten. Ook erwteneiwit bevat alle essentiële aminozuren en is, in tegenstelling tot soja, geen vaak voorkomend allergeen. De eiwitten uit soja en erwten zijn beide vlot verteerbaar en worden heel goed opgenomen door het menselijk lichaam.

Vegetariërs werd vroeger altijd aangeraden om peulvruchten en granen, noten of zaden te combineren, om zo alle essentiële aminozuren binnen te krijgen. In heel wat landen staan bijvoorbeeld bonen en rijst daarom nog altijd samen op het menu. Die traditie kan verklaren waarom ook de burgers uit deze vergelijking ondanks de volwaardige basiseiwitten nog steeds peulvruchten combineren met granen of andere eiwitbronnen. De burgers op basis van soja bevatten bijvoorbeeld allemaal ook tarwe. De eiwitten uit tarwe hebben ook een goede samenstelling, maar zijn minder goed verteerbaar door het menselijk lichaam. Je kent ze vast onder hun andere naam: tarwegluten. Helaas hebben veel mensen een allergie of intolerantie voor tarwe of tarwegluten. Voor hen kunnen burgers op basis van erwten een alternatief zijn. De Beyond Burger en de Greenway burger combineren erwteneiwit met respectievelijk rijsteiwit en aardappeleiwit. Zowel rijst- als aardappeleiwit is volwaardig. Rijst en aardappelen staan nochtans niet bekend als eiwitbronnen: ze bestaan vooral uit koolhydraten in de vorm van zetmeel. Je hebt er dus meer van nodig om evenveel eiwit te bekomen. Maar binnen de voedingsindustrie is er ook veel vraag naar aardappel- en rijstzetmeel, er gaat dus niets verloren.

Op het vlak van eiwitten scoren alle opties uit deze vergelijking best goed.

Vetten
Vet heeft niet zo’n goede reputatie maar gezonde vetten zijn onmisbaar voor een goede gezondheid, onder meer als bron van essentiële vetzuren en vitaminen. 

Er zijn verschillende soorten vetten. In een gebalanceerd dieet zou minstens 2/3 van het vet onverzadigd moeten zijn. Een te hoge consumptie van verzadigde vetten zorgt namelijk voor een te hoog cholesterolgehalte in ons bloed en bijgevolg ook voor een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Verzadigde vetten vind je vooral in vlees, zuivel en palm- en kokosolie. Het vetgehalte in runder- en varkensgehakt kan gemakkelijk oplopen tot 25%, waarvan soms meer dan de helft verzadigde vetten. Gebakken ligt het percentage vet nog iets hoger omdat water sneller verdampt dan vet. Natuurlijk is er ook mager vlees waarbij het aandeel vet verwaarloosbaar is.

Bij de plantaardige burgers uit deze vergelijking ligt het vetpercentage tussen 10% voor de Greenway Burger en 19% voor de Beyond Burger. Het aandeel verzadigd vet ligt vooral bij de Blue Burger erg hoog: 9,3% op een totaal van 14,8%. Als we in de ingrediënten kijken, zien we dat dit hoge aandeel te wijten is aan kokosvet, waarvan wordt aangeraden om de inname te beperken. Dat ingrediënt zie je wel in alle lijsten in meer of mindere mate terugkomen. In de Sensational Burger zitten beduidend minder verzadigde vetten (3,8%), door het gebruik van koolzaadolie.

Op het vlak van vetten zijn de plantaardige burgers dus niet noodzakelijk beter. De vetsamenstelling is vaak vergelijkbaar met die van de dierlijke tegenhangers.

Zout
Vaak wordt er aangeraden om minder zout te eten. Uit onderzoek blijkt dat je op die manier je bloeddruk kunt verlagen. Volgens de wetenschappelijke consensus bevat voeding best niet meer dan 1,5 gram zout per 100 gram. Van de hier besproken burgers, gaat enkel de Blue Burger daarboven, met 1,6 gram.

 Er zijn ook studies die het eten van rood en bewerkt vlees linken aan een hoge bloeddruk, en een vegetarisch eetpatroon aan een lagere bloeddruk.

Ijzer
Ijzer vind je van nature terug in onder meer peulvruchten, zaden, volkoren graanproducten en groene groenten. Je hebt dus zeker geen vlees nodig om voldoende ijzer binnen te krijgen. De Greenway Burger werd toch nog extra verrijkt met ijzer.

Vitamine B12
Vitamine B12 wordt aangemaakt door bepaalde bacteriën, schimmels en algen. Via bodembacteriën komt vitamine B12 ook terecht op planten, en vervolgens in de dieren die deze planten opeten. In de moderne voedingsindustrie vinden de bacteriën nog zelden hun weg tot bij mensen en dieren. Daarom krijgt vee vaak verrijkte voeding of supplementen via injecties. Ook aan plantaardige burgers wordt dikwijls vitamine B12 toegevoegd. Van de burgers uit deze test wordt enkel de Greenway Burger ermee verrijkt. Gelukkig loop je niet snel een tekort aan vitamine B12 op, dus een maaltijd zonder is geen probleem.

Allergieën
Een nadeel van soja is dat het een van de meest voorkomende allergenen is. Mensen met een allergie voor soja kunnen allerlei symptomen krijgen, van jeuk tot zwelling van de keel en mond, misselijkheid, kortademigheid en huiduitslag. Daarnaast denken veel mensen bij soja aan de kap van het amazonewoud of aan ongewenste hormonale reacties. Daarom kiezen veel producenten voor alternatieven zoals erwten. Ook tarwe wordt in deze burgers vermeden als allergeen. 

Voor mensen zonder allergie is er geen reden om soja te mijden. Soja voor menselijke consumptie komt voornamelijk uit Europa en Canada, en het fabeltje over de hormonale reacties is niets meer dan een verkeerde interpretatie van de term fyto-oestrogenen. Dat zijn stoffen die lijken op oestrogenen, maar toch anders zijn. Ondanks de vele studies die de vermeende nadelen van soja ontkrachten en de gezondheidsvoordelen in de verf zetten, blijkt dit fabeltje toch erg hardnekkig. Het goede nieuws is dat je dus absoluut geen schrik hoeft te hebben om als man borsten te krijgen door soja te eten. Zolang je geen soja-allergie hebt, is er geen enkele reden om soja te mijden.

Dus… gezonder of niet?
De nutritionele samenstelling van plantaardige burgers is vergelijkbaar met die van vleesburgers. Enkel op het vlak van vitamine B12 scoren  de geteste veggieburgers minder goed, met uitzondering van de Greenway Burger, de enige die verrijkt wordt. Plantaardige burgers kunnen wel enkele voordelen hebben tegenover rood en verwerkt vlees, omdat deze laatste gelinkt worden aan kanker, beroertes en diabetes type 2.

Natuurlijk blijven ook plantaardige burgers verwerkte producten. Bij een aantal is het aandeel verzadigde vetten net als bij vleesburgers aan de hoge kant. Daarom is het aanbevolen om burgers, plantaardig of niet, met mate te eten en je bord op een gezonde manier verder aan te vullen.

 

Naam Beyond Burger Sensational Burger Greenway Burger Blue Burger Next Level Burger
Bedrijf Beyond Meat (US) Garden Gourmet (NL), onderdeel van Nestlé Greenway (BE) The Blue Butcher (NL), onderdeel van Van Loon Group (= 6 vleesverwerkende bedrijven) Lidl (DE)
Ingrediënten water, erwteneiwit* (16%), raapzaadolie, kokosolie, rijsteiwit, aroma, stabilisator (methylcellulose), aardappelzetmeel, appelextract, kleurstof (bietenrood), maltodextrine, granaatappelextract, zout, kaliumchloride, geconcentreerd citroensap, maisazijn, wortelpoeder, emulgator (zonnebloem lecithine) gerehydrateerd SOJA-eiwit 54,6% (water, geconcentreerd SOJA-eiwit 19,5%), water, plantaardige oliën (koolzaad, kokos), gerehydrateerd TARWE-eiwit 4,4% (water, TARWE-eiwit 1,8%), alcoholazijn, natuurlijke aroma's, rode bietenpoeder, geconcentreerd granaatappelsap, groenten- en fruitconcentraten (paprika, wortel, zwarte bes), zout, GERSTEmoutextract, stabilisator (methylcellulose). water, 22% erwtenbloem, gebakken ajuin (ajuin, koolzaadolie), kokosvet, plantaardige oliën (koolzaad, zonnebloem), voedingsvezels (bamboe, witloof), aardappeleiwitten, aroma, verdikkingsmiddelen: methylcellulose, maltodextrine, kleurstof: bietenrood, paprika-extract, zout, gistextract, groentenpoeders (ui, wortel, tomaat), kruiden, specerijen, zink, vitamine B12, ijzer 50% gerehydrateerde, getextureerde plantaardige eiwitten (water, TARWEGLUTEN, SOJABLOEM, SOJA-EIWIT), water, kokosvet, 5% TARWEGLUTEN, zonnebloemolie, specerijen (uipoeder, knoflookpoeder, zwarte peper, korianderzaad), champignonpoeder, 1% SOJA-EIWIT, erwtenzetmeel, zout, (zeezout, zout), rode bieten-sapconcentraat, bamboevezel, aroma’s, azijnpoeder, gebrande suiker, gistextract, emulgator (methylcellulose), voedingszuur (kaliumlactaat).

water, ingemaakte champignons (champignons, water, voedingszuur: citroenzuur; antioxidant: ascorbinezuur), 12% sojaeiwit*, kokosvet, 7,4% tarweeiwit, koolzaadolie, 2,7% erwteneiwit, emulgator: methylcellulose; specerijen, gistextract, aroma’s, erwtenzetmeel, zout, kleurstof: rodebietensapconcentraat; bamboevezel, conserveermiddelen: kaliumsorbaat, natirumacetaten; specerijextracten, rookaroma.


*oorsprong: EU.

Te koop bij Albert Heijn, Delhaize, Carrefour Delhaize, Albert Heijn, Colruyt, Carrefour, Spar, OKAY exclusief bij Delhaize Colruyt Lidl
Energie 1047 kJ (252 kcal) 824 kJ (198 kcal) 771 kJ (185 kcal) 1.005 kJ (241 kcal) 939 kJ (226 kcal)
Vet 19 g 13 g 10 g 14,8 g 14,2 g
Waarvan verzadigd 5,6 g 3,8 g 5,5 g 9,3 g 9,1 g
Koolhydraten 3,5 g 3,2 g 6,5 g 6,6 g 4,8 g
Waarvan suikers 0 g 1,1 g 1,0 g 1,4 g 1,2 g
Vezels   3,9 g 6,6 g 2,6 g  
Eiwitten 17 g 14 g 14 g 19,1 g 17,9 g
Zout 0,75 g 0,78 g 1,4 g 1,6 g 1,30 g
Prijs € 5,99 (AH + Delhaize) € 3,59 (AH & Colruyt) - €4,00 (Carrefour) - €4,09 (Delhaize)

€ 4,29 (vers)

€ 8,99 (diepvries)

€ 3,79 € 2,69
Gewicht 226 g (2 x 113 g) 226 g (2 x 113 g) 240 g (2 x 120 g - vers)
600 g (5 x 120 g - diepvries)
220 g (2 x 110 g) 227 g (2 x 113,5 g)
Prijs per kg € 26,39 € 15,88 - € 18,10 €14,98 - € 17,88 € 17,23 € 11,85


Het oog wil ook wat
Om hun plantaardige burgers zo goed mogelijk op vlees te laten lijken, proberen producenten ook het bloed na te bootsen. De meesten doen dat simpelweg door hun producten een kleurtje te geven met rode biet.

Het Amerikaanse Impossible Foods ging nog een stap verder. Rode bloedcellen danken hun kleur aan het ijzer in hemoglobine, een eiwit dat zorgt voor het transport van zuurstof en koolstofdioxide. Daarnaast blijkt het ook een belangrijk onderdeel van de vleessmaak te zijn. Leghemoglobine is een plantaardig eiwit dat er erg op lijkt. Het houdt ook ijzer en zuurstof vast, heeft een rode kleur en een vleessmaak. Van nature komt dit eiwit voor in heel wat planten, waaronder ook in de wortels van de sojaplant. Initieel haalde Impossible Foods het eiwit rechtstreeks uit de wortelknobbeltjes van soja, maar om de hoge vraag te kunnen volgen moesten ze al snel op zoek naar een andere methode. Ze slaagden erin om het leghemoglobine DNA uit soja  te isoleren en in te planten in gistcellen. Via vergisting kunnen ze het eiwit zo op grotere schaal produceren om als ingrediënt te gebruiken voor de Impossible Burger. In de Verenigde Staten gingen ze intussen in zee met Burger King voor hun plantaardige Rebel Whopper, maar in Europa botste Impossible Foods op de strengere regels rond genetisch gemodificeerde organismen. Eind 2019 deden ze een aanvraag tot goedkeuring van de leghemoglobine in Nederland. Als ze groen licht krijgen, kunnen ze hun producten in de hele Europese Unie importeren. Voor de Europese versie van de Rebel Whopper werkt Burger King voorlopig samen met De Vegetarische Slager uit Nederland.

De smaaktest
Over smaak valt zogezegd niet te discussiëren. De realiteit bewijst het tegendeel; online vind je honderden reviews, smaaktests en reacties.

Vorig jaar proefde Test Aankoop de Greenway Burger, de Beyond Burger en de Sensational Burger (toen nog de ‘Incredible Burger’). Het testpanel kon zich niet over de vergelijking met vlees zetten en was niet mals voor de producten, al waren er toch een aantal leden te vinden voor de Beyond Burger. Die zou wat betreft textuur en smaak het meest lijken op een echte hamburger.

In een discussie op de Facebookgroep ‘Vegans of Belgium’ over dezelfde drie burgers lijkt de Beyond Burger ook de favoriet, gevolgd door de Greenway Burger. Die laatste heeft een streepje voor omdat hij lokaal en duurzaam wordt geproduceerd, en natuurlijk ook betaalbaarder is dan de Beyond Burger. Anderen vinden de Beyond Burger dan weer te gekruid, of zijn niet te vinden voor de textuur van de Greenway Burger. De Sensational Burger viel minder goed in de smaak.

De Nederlandse blog Alstu vergeleek de Beyond Burger, de Sensational Burger en de Blue Burger. In hun test kwam de Blue Burger als winnaar uit de bus. 

De Nederlandse blogster Gierige Gerda omschreef de Next Level Burger als ‘goed stevig maar sappig, en de textuur is ook heel goed, maar de smaak is flauw en heel erg kunstmatig’.

Ook Lauressa van gewoonwatgroener.nl was niet te vinden voor de smaak van de Next Level Burger, maar voegde eraan toe dat ze van anderen heeft gehoord dat ze hem wel lekker vonden.

De Greenway Burger won de wedstrijd ‘Beste Product van het Jaar België’ 2019-2020 binnen de categorie ‘vleesvervangers’. Ook de lezers van ‘De Standaard’ verkozen de Greenway Burger tot product van het jaar 2019 en op de Belgian Vegan Awards kreeg de burger nog maar eens de titel van ‘Beste product’. De Beyond Burger won in 2020 een Food Award van het Nederlandse magazine FoodPersonality.

Als we The New York Times mogen geloven, is de Impossible Burger nog beter. Benieuwd of die binnenkort ook mag worden verkocht in Europa… 

De strijd is dus nog niet gestreden, en voor de komende jaren mag je nog heel wat nieuwe ontwikkelingen verwachten. Welke burger is jouw favoriet? Laat het ons weten in de poll.

Bronnen
ANP. (2019, november 12). De Vegetarische Slager gaat burgers leveren aan 2.500 Burger King-locaties. Opgehaald van Business Insider: https://www.businessinsider.nl/vegetarische-slager-burger-king-deal/

Arvesta. (2018, oktober 19). Beloftevolle toekomst van soja voor humane consumptie in België. Opgehaald van Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (Vlaamse overheid): https://www.ilvo.vlaanderen.be/language/nl-BE/NL/Pers-en-media/Alle-media/articleType/ArticleView/articleId/5156/Beloftevolle-toekomst-van-soja-voor-humane-consumptie-in-Belgie.aspx#.XygZPSgzZPZ

Barrett, S. (2020, februari 13). How the Impossible Burger is changing the debate over GMO foods. Opgehaald van CNBC: https://www.cnbc.com/2020/02/13/how-the-impossible-burger-is-changing-the-debate-over-gmo-foods.html

BE Vegan vzw. (2019). Belgian Vegan Awards 2019. Opgehaald van BE Vegan: https://bevegan.be/nl/belgian-vegan-awards/

Belgische Federale Overheidsdiensten. (2020). Bevoorradingsbalansen. Opgehaald van Statbel: https://statbel.fgov.be/nl/themas/landbouw-visserij/bevoorradingsbalansen#figures

Blonk Consultants. (2020, maart 27). Environmental footprint of soy - Life Cycle Assessment. Opgehaald van blonkconsultants.nl: https://www.blonkconsultants.nl/2020/03/27/environmental-footprint-of-soy

Canrinus-Moezelaar, R. (2017, oktober 20). Plantaardige burger heeft toch vleessmaak. Opgehaald van NEMO Kennislink: https://www.nemokennislink.nl/publicaties/plantaardige-burger-heeft-toch-vleessmaak/

De Smet, D. (2019, december 30). Plantaardige burger is product van het jaar 2019. Opgehaald van De Standaard: https://www.standaard.be/cnt/dmf20191229_04786104

EOS Tracé. (sd). Tracé van Soja. Opgehaald van EOS Tracé: https://eostrace.be/traces/trace-van-soja

Ercina, A. E., Aldaya, M. M., & Hoekstra, A. Y. (2012, juli). The water footprint of soy milk and soy burger and equivalent animal products. Ecological Indicators(Vol. 18), 392-402. doi:10.1016/j.ecolind.2011.12.009

EVA vzw. (sd). Hoe zit dat nu met vitamine B12? Opgehaald van evavzw.be: https://www.evavzw.be/faq/hoe-zit-dat-nu-met-vitamine-b12

Garden Gourmet. (2020). Veelgestelde vragen. Opgehaald van https://www.gardengourmet.nl/faq

Gerssen-Gondelacha, S., Lauwerijssen, R., Havlík, P., Herrero, M., Valin, H., Faaij, A., & Wicke, B. (2017). Intensification pathways for beef and dairy cattle production systems: Impacts on GHG emissions, land occupation and land use change. Agriculture, Ecosystems & Environment(Volume 240), 135-147. doi:10.1016/j.agee.2017.02.012

Gonzalez, F., Liu, B., Machado, R. F., & Chen, J. (2015, januari 21). Does Red Meat Metabolism Induce Hypertension? Journal of Pulmonary and Respiratory Medicine. Opgehaald van https://austinpublishinggroup.com/pulmonary-respiratory-medicine/fulltext/ajprm-v2-id1019.php

Greenway. (2019). Hoe Greenway de eerste CO2-neutrale burger op de Belgische markt bracht. Opgehaald van https://www.meetthenewmeat.be/blog/hoe-greenway-de-eerste-co2-neutrale-burger-op-de-belgische-markt-bracht/

Greenway. (2019, mei). Life Cycle Assessment summary Greenway Burger. Opgehaald van https://www.meetthenewmeat.be/wp-content/uploads/2019/05/LCA-summary_Greenway.pdf

Heller, M. C., & Keoleian, G. A. (2018). Beyond Meat's Beyond Burger Life Cycle Assessment: A detailed comparison between a plant-based and an animal-based protein source. Center for Sustainable Systems. Michigan: University of Michigan. Opgehaald van http://css.umich.edu/publication/beyond-meats-beyond-burger-life-cycle-assessment-detailed-comparison-between-plant-based

Hoekstra, A. Y. (2012, april). The hidden water resource use behind meat and dairy. Animal Frontiers(Volume 2, Issue 2), 3-8. doi:10.2527/af.2012-0038

Invest in Holland. (2020, juni 12). Beyond Meat Establishes Production in the Netherlands to Serve Growing European Market. Opgehaald van https://investinholland.com/news/beyond-meat-expands-with-partner-zandbergen-in-the-netherlands/

Jacobsen, R. V. (2014). A life cycle assessment application: the carbon footprint of beef in Flanders (Belgium). Singapore: Springer. Opgehaald van https://biblio.ugent.be/publication/4386413

M.A. Dolman, H. V. (2012, november). Exploring variation in economic, environmental and societal performance among Dutch fattening pig farms. Livestock Science(Volume 149, Issues 1–2), 143-154. doi:10.1016/j.livsci.2012.07.008

Mekonnen, M., & Hoekstra, A. (2010). The green, blue and grey water footprint of farm animals and animal products. Delft: UNESCO-IHE Institute for Water Education. Opgehaald van https://waterfootprint.org/media/downloads/Report-48-WaterFootprint-AnimalProducts-Vol1_1.pdf

Mekonnen, M., & Hoekstra, A. (2011). The green, blue and grey water footprint of crops and derived crop products. Hydrology and Earth System Sciences(15), 1577–1600. doi:10.5194/hess-15-1577-2011

Moskin, J. (2019, oktober 22). How Do the New Plant-Based Burgers Stack Up? We Taste-Tested Them. Opgehaald van The New York Times: https://www.nytimes.com/2019/10/22/dining/veggie-burger-taste-test.html

Nestlé. (2020). Garden Gourmet® Plant Based Foods. Opgehaald van Nestlé Professional: https://www.nestleprofessional.co.uk/garden-gourmet

Poore, J., Nemecek, & T. (2018, juni 1). Reducing food’s environmental impacts through producers and consumers. Science(Vol. 360, Issue 6392), 987-992. doi:10.1126/science.aaq0216

Q&A Insights & Consultancy. (2020). Winnaars Beste Product van het Jaar België 2019 - 2020. Opgehaald van Beste Product van het Jaar: https://www.besteproductvanhetjaar.be/winnaars

Test-Aankoop. (2019, juni 24). Nieuwe vegetarische hamburgers: niet beter, niet gezonder en ultrabewerkt. Opgehaald van test-aankoop.be: https://www.test-aankoop.be/gezond/voeding/voeding-en-voedingssupplementen/nieuws/vegetarische-burgers

The Blue Butcher. (2020). Opgehaald van https://www.thebluebutcher.com/nl/the-blue-butcher

Tigchelaar, R. (2020, juli 12). De Beste Vegaburger. Opgehaald van Alstu!: https://alstu.nl/beste-vegaburger/

Van Den Broecke, N. (2015, november 5). Supersoja, of toch niet? Opgehaald van Gezondheid en wetenschap: https://www.gezondheidenwetenschap.be/gezondheid-in-de-media/supersoja-of-toch-niet

van Kuijen, M. (2020, april 14). Vegetarische hamburgers vergelijken. Opgehaald van Gierige Gerda: https://gierigegerda.nl/2020-04-14/vegetarische-hamburgers-vergelijken/

Van Loon, D. (2020, juni 4). Winnaars FoodAwards 2020 bekend. Opgehaald van FoodPersonality: https://www.foodpersonality.nl/winnaars-foodawards-2020-bekend/

van Roekel, L. (2020, januari 28). Review: Next Level Burger van de Lidl. Opgehaald van gewoonwatgroener.nl: https://www.gewoonwatgroener.nl/2020/01/28/review-next-level-burger-van-de-lidl/

Vanderheyden, M. (2018). Van taaie boon tot tofu. Opgehaald van EOS Tracé: https://eostrace.be/artikelen/van-taaie-boon-tot-tofu

Vanham, D., Mekonnen, M., & Hoekstra, A. (2013). The water footprint of the EU for different diets. Ecological Indicators(32), 1-8. Opgehaald van https://waterfootprint.org/media/downloads/Vanham-et-al-2013_2.pdf

Vegans of Belgium. (2019, mei 4). Opgehaald van Facebook: https://www.facebook.com/groups/1388096084852829/permalink/2199904510338645/

Vlaams Instituut Gezond Leven. (2020). De voedingsdriehoek uit de doeken. Opgehaald van https://www.gezondleven.be/themas/voeding/voedingsdriehoek/de-voedingsdriehoek-uit-de-doeken

Vlaams Instituut Gezond Leven. (2020). Eiwitten. Opgehaald van https://www.gezondleven.be/themas/voeding/voedingsstoffen/eiwitten

Vlaams Instituut Gezond Leven. (2020). Hoe kun je vlees volwaardig vervangen? Opgehaald van https://www.gezondleven.be/themas/voeding/voedingsdriehoek/vlees/hoe-kun-je-vlees-volwaardig-vervangen

Vlaams Instituut Gezond Leven. (2020). Is vlees gezond? Opgehaald van https://www.gezondleven.be/themas/voeding/voedingsdriehoek/vlees

Vlaams Instituut Gezond Leven. (2020). Vetten. Opgehaald van https://www.gezondleven.be/themas/voeding/voedingsstoffen/vetten

Vlaams Instituut Gezond Leven. (2020). Wat valt buiten de voedingsdriehoek? Opgehaald van https://www.gezondleven.be/themas/voeding/voedingsdriehoek/overige-producten

World Health Organization. (2015, oktober 26). Q&A on the carcinogenicity of the consumption of red meat and processed meat. Opgehaald van who.int: https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-on-the-carcinogenicity-of-the-consumption-of-red-meat-and-processed-meat

Yokoyama, Y., Nishimura, K., Barnard, N. D., Takegami, M., Watanabe, M., Sekikawa, A., . . . Miyamoto, Y. (2014). Vegetarian Diets and Blood Pressure: A Meta-analysis. JAMA Internal Medicine(Vol. 174, No. 4), 577-587. doi:10.1001/jamainternmed.2013.14547

Print

Zonder Gentenaars geen GMF!

Samen maken we van Gent een stad van de toekomst. Word lid voor €5 per jaar en krijg er ons tijdschrift Frontaal bovenop.

Lid WordenX