Stadsplant ambassade: stokroos

In 2025 staat bij GMF de Wilde Stad centraal. Naast alle planten die mensen aanplanten en verzorgen zijn er talloze planten die zich zonder menselijke intentie vestigen, wilde planten dus. Deze spontane Gentenaars hebben inventieve manieren ontwikkeld om in onze stad te overleven. Dit jaar zal de stadsplantambassade hun verhalen brengen.

Tussen de voegen van onze straten en stoepen komt een zeer gespecialiseerde flora op. Ik heb mij altijd verwonderd over moeite die gedaan wordt om de spontane stoepplantjes te verwijderen. Deze bijzondere planten, die zich in zo’n vijandige omgeving weten te handhaven, verdienen beter dan vergiftigd te worden of te worden uitgekrabd met een bot aardappelschilmesje. Ze bieden voedsel en onderdak voor bestuivers en vogels, vragen geen onderhoud en zijn een verrijking van het straatbeeld. De bloemenpracht van de stokroos (Alcea rosea) is daar een goed voorbeeld.

Gentse stokrozen
Iedere herfst is het weer uitkijken naar waar de stokrozen zich dit jaar hebben weten te vestigen. Vaak tref je de eerste kiemplantjes al als de volwassen planten nog niet zijn uitgebloeid. De typische bladeren zijn al vroeg te herkennen. Dan is het wachten op de bloei van de volgende zomer, vaak zeer uitbundig en langdurig. Stokrozen tussen de 2 en 3 meter hoog zijn geen uitzondering. In Gent zijn er verschillende kolonies van waaruit de plant zich uitbreidt, en waar we ieder jaar weer op een spektakel kunnen rekenen. De bekendste zijn allicht het Oud Begijnhof Sint Elisabeth en Portus Ganda, maar in de meeste poortwijken zijn er wel clusters te vinden.

De stokroos komt oorspronkelijk uit het gebied rond de Zwarte Zee, en is al millennia in cultuur. Een geliefde en makkelijke tuinplant, zowel bij de oude Grieken als bij ons (vanaf ten minste de 16de eeuw in de Lage Landen). Helemaal cottage core.

Glamping voor bijen
Insecten komen niet enkel naar bloemen om te eten, de bloemen bieden ook onderdak. Moe van van een lange dag nectar verzamelen, kruipen hommels en bijen bij schemering in de bloemen. De bloemen sluiten voor de nacht, en de vliesvleugeligen hebben zo een droge en veilige slaapplek

Een helpende hand
Hoewel de stokroos zich prima zelf kan uitzaaien, kan je de plant natuurlijk altijd een handje helpen met het verspreiden van het zaad. Uitstrooien op zuidelijk gerichte muren. De plant is echt niet veeleisend; een voeg is genoeg. Bijkomend voordeel; de stokroos in volle bloei is een argument waar zelfs de meest notoire krabber of spuiter niet omheen kan.

Dit artikel werd geschreven door Daniel Vernooy voor Frontaal (editie herfst 2025), het magazine van Gents MilieuFront. Wil je ook 4x per jaar inspirerende en kritische Frontaal-artikels lezen op papier of digitaal? Word nu lid van GMF en geniet van Frontaal en tal van andere fijne voordelen!

Pix: Bieke Vanherreweghe, Pexels Dilara Akıncı