Zwemmen in de zomer of… in de winter

Zwemmen in de zomer
Zalige Zwemdagen?

In de zomer van 2025 zomer probeerden Gents MilieuFront en Waterland tot tweemaal toe Zalige Zwemdagen te organiseren. Zo wilden we aandacht vragen voor proper zwemwater in de stad. Die boodschap kwam helaas meteen duidelijk naar boven! Op beide momenten bleek het open water aan Portus Ganda te vervuild om zonder gezondheidsrisico te kunnen zwemmen. Zowel in juli als in augustus was e.coli (letterlijk) de party pooper: door hevige regenval traden overstorten in werking, waardoor ongezuiverd rioolwater rechtstreeks overvloeide. Resultaat? Het water was allesbehalve zalig – en zwemmen was geen optie.

Blauwalgen in de Blaarmeersen
Iedere Gentenaar kent de zwemvijver aan de Blaarmeersen, waar het op zonnige dagen altijd gezellig druk is. Daarom wordt de waterkwaliteit tijdens de zomer strikt gecontroleerd. Eind augustus leerden die metingen dat de gevreesde blauwalg terug was. Blauwalgen (cyanobacteriën) ontwikkelen zich vooral in stilstaand of traag stromend en groeien bij warm weer. Contact met het water via je huid, je mond of zelfs door druppeltjes in te ademen, kunnen leiden tot gezondheidsklachten als oog-, oor- en huidirritatie, hoofdpijn, braken en diarree. Enter blauwalg, exit zwemplezier!

Zwemmen in de zomer lijkt eenvoudig, maar dat is het niet altijd. Nochtans doet een duik op hete dagen zoveel deugd. GMF blijft daarom strijden voor proper open zwemwater!

Of in de winter !?
Als je in de zomer niet buiten kan zwemmen, misschien dan wel in de winter? Daarvoor moet je bij de Happy Bears zijn. Zonder last van overstorten of blauwalgen dook GMF samen met deze gelukkige beren de Blaarmeersen in.

Waarom winterzwemmen?
‘Zwemmen in koud water is gewoon heel goed voor je lichaam’, zegt Inge Victoor van zwemclub SOS enthousiast. Ze organiseert al voor het vierde jaar de Happy Bear zwemmomenten. ‘Het versterkt je hartspier en bloedsomloop, verhoogt je weerstand en helpt bij pijnlijke spieren, pezen en gewrichten; zelfs bij reuma. Maar het gaat niet alleen over fysieke voordelen. Winterzwemmen geeft je mentale kracht en leert je om je eigen grenzen te verleggen. Het draait echt om een gezonde geest in een gezond lichaam. Bovendien heb je het nadien minder snel koud, waardoor je thuis de verwarming wat lager kunt zetten; goed voor het milieu!’

Zondags zwemmoment
De Happy Bears springen niet zo maar in het water legt Inge uit: ‘Van oktober tot april komen we elke zondagochtend bijeen aan de Blaarmeersen en warmen we eerst samen een dik halfuur op. Dat doen we met oefeningen op muziek en een dansje. Heel leuk! Daarna gaan we het water in. Sommige zwemmers zijn snel, andere wat trager. Sowieso geldt de regel dat je maximaal zoveel minuten in het water blijft als de watertemperatuur aangeeft. Is het water 8 graden, dan zwem je dus best maximaal 8 minuten. Daarvoor hebben we zelfs een aftelklok.’

GMF goes happy bear
Nieuwsgierig – en onder lichte druk van GMF – nam ik half oktober ’25 deel aan het startmoment van Happy Bear.

Ik kijk op mijn weerapp: 12 graden buiten, dat valt mee! Gewapend met sportieve kledij, mijn badpak al aan en een thermos warme thee, vertrek ik richting Blaarmeersen. Ik verwachtte zo’n dertig moedige zwemmers, maar bij de opwarming tel ik meer dan honderd mensen. Jong, oud, m/v/x, sportief, nonchalant, chique… een typische Happy Bear bestaat duidelijk niet. Die opwarming blijkt trouwens een volledige body workout, die ik de dag erna nog zal voelen.

Het water is 14 graden. Aarzelend steek ik mijn eerste teen in het water. Enkele Happy Bears zwemmen al rond. Ik probeer in te schatten of ze werkelijk gelukkig zijn, maar kan van hun gezichten niet veel aflezen. Tijd voor de rechtstreekse aanpak. ‘Euh… dit is mijn eerste keer. Wat is de beste tip?’ Iedereen geeft hetzelfde antwoord: ‘Blijven ademen!’ Sommigen voegen toe: ‘Blijven bewegen’ of ‘Niet nadenken’. Intussen zit ik al tot mijn middel in het water en voel ik hoe de kou aan mijn benen trekt.

Ik verzamel extra moed en begin te zwemmen. De dame naast me roept bemoedigend – je raadt het al: ‘Blijven ademen!’ Nu pas snap ik het. Het koude water drukt op mijn borst, maar door rustig te ademen raak ik eraan gewend en voelt het langzaam minder koud aan. Slag na slag warmen ook mijn armen en benen op. Dan kijk ik op en zie tientallen zwemmers rond me heen. Wat voel ik me trots hier deel van uit te maken! Uiteindelijk blijf ik bijna 10 minuten in het water, langer dan gepland. Uit het water komen is nog even een uitdaging, maar snel afdrogen en omkleden werkt.

Met mijn deugddoende thee in de hand leg ik mijn oor te luisteren. Een jonge vrouw vertelt me dat ze de opwarming eigenlijk het leukst vindt. Een oude bekende legt uit dat ze dit al 3 jaar doet en ze hierdoor écht beter tegen de kou kan. Een koppel veertigers is dolenthousiast: ‘We tellen elke week af naar dit moment!’ Een groepje twintigers regelt al om volgende week terug te komen, terwijl een oudere man zichtbaar tevreden naar zijn fiets wandelt.

Een vrouw van mijn leeftijd vraagt zich af hoe ze zich de rest van de dag zal voelen. Mijn persoonlijk antwoord? Tot mijn eigen verbazing ben ik die dag heel energiek, weerbaar en blij – echt een Happy Bear dus. Stiekem weet ik zelfs dat ik dit nog eens opnieuw zal doen!

Ook zin in een frisse duik?
www.zwemclubsos.be/happy-bear-2

Dit artikel werd geschreven door An Van Hemeldonck voor Frontaal (editie winter 2025), het magazine van Gents MilieuFront. Wil je ook 4x per jaar inspirerende enkritische Frontaal-artikels lezen op papier of digitaal? Word nu lid van GMF en geniet van Frontaal en tal van andere fijne voordelen!

Pix:Bieke Vanherrewege