Boekenclub: De natuur van onze steden

De boekenclub van GMF las De natuur van onze steden van Nadina Galle.

Cecil Konijnendijk bedacht de 3-30-300-regel voor een beter mentaal welzijn: zicht op 3 bomen, 30% bladerdek en binnen de 300 meter een wijkpark van minstens 1 ha groot. De Nederlands-Canadese ecologisch ingenieur en schrijfster, Nadina Galle, spreekt wereldwijd met mensen die technologische innovatie inzetten als een middel om de natuur in onze steden te herstellen.

Bomen in de stad
In de stad hebben bomen niet de ideale omstandigheden. Vooral nieuw aangeplante bomen krijgen het moeilijk bij droogte. Een systeem van sensoren die de bodemvochtigheid meten verbetert de overlevingskansen. Nadina Galle spreekt over het Internet of Nature, waarin artificiële intelligentie helpt om de natuur te herstellen.
Voor een goed beheer van het bomenbestand in een stad is in de eerste plaats een bomeninventaris nodig. De input voor die inventaris kan komen van satellietbeelden, maar ook van lidarapparaten op auto’s en rugzakken die de straatbomen in kaart brengen. Met de verzamelde data krijgen we inzicht in de volgende problemen.

Hitte-eilandeffect
Op snikhete dagen kreunen de steden onder het hitte-eilandeffect. In kansarme buurten is er doorgaans minder groen en lopen de temperaturen hoger op. Door de weersomstandigheden te meten op wijkniveau wordt duidelijk hoe groot deze temperatuurverschillen zijn.

Natuurbranden
Langdurige droogte kan aanleiding geven tot natuurbranden. Het Internet of Nature kan helpen bij het vroeg detecteren van natuurbranden, zelfs ’s nachts. Beeldherkenning speelt ook een rol bij het voorkomen van natuurbranden, bijvoorbeeld door te bepalen welke gebieden voorrang moeten krijgen bij het beheren van de vegetatie.

Overstromingen
De beste bescherming tegen overstromingen zijn de natuurlijke oplossingen: rivieren verbreden en natuur herstellen. In stedelijk gebied moet water vertraagd worden afgevoerd om overstorten van riolen te voorkomen. Slimme afsluitkleppen kunnen worden opengezet op basis van het weerbericht en de waterstand.

Biodiversiteit
Het verlies aan biodiversiteit is niet makkelijk in kaart te brengen. Vrijwilligers spelen een rol bij het inventariseren en krijgen daarbij een betere relatie met de natuur.

Technologie als hulpmiddel
Nadina Galle ziet technologische innovaties als middel om meer natuur in onze steden te krijgen, maar ook om een goede relatie met de natuur te hebben. Technologie mag echter niet het doel zijn.

We vonden het boek hoopvol en een aanrader voor beleidsmensen. Bij elk onderwerp vroegen we ons af hoe het zit voor Gent. Is het monitoren van de bodemvochtigheid bij pas aangeplante bomen een optie? Hoe volledig is de bomeninventaris van Stad Gent? Hoe fijnmazig wordt de temperatuur gemeten bij hittegolven en welke gevolgen worden daaraan gegeven? Hoe vaak zijn er overstorten bij overvloedige regen en zijn er plannen om meer water te bufferen?

Dit artikel werd geschreven door Lieve Mertens voor Frontaal (editie zomer 2025), het magazine van Gents MilieuFront. Wil je ook 4x per jaar inspirerende en kritische Frontaal-artikels lezen op papier of digitaal? Word nu lid van GMF en geniet van Frontaal en tal van andere fijne voordelen!
Foto: Pixabay MabelAmber

Zin om mee te lezen met onze boekenclub? Stuur een mailtje naar [email protected]!